معرفی پژوهشکده مطالعات ترجمه
پژوهشکدۀ مطالعات ترجمۀ دانشگاه علامه طباطبائی، بهعنوان «تنها پژوهشکدۀ تخصصی در حوزۀ مطالعات ترجمه در ایران»، مرجع علمی، پژوهشی و آموزشی پیشرو در کشور است که با تکیه بر دانش استادان برجسته و فناوریهای نوین، مأموریت توسعۀ مرزهای دانش ترجمه و رفع نیازهای جامعه را بر عهده دارد.
تاریخچه و روند توسعه پژوهشکده
شورای گسترش آموزش عالی در جلسۀ مورخ ۱۳۸۵/۰۲/۰۲ با تأسیس این مجموعه با نام «مرکز پژوهشهای ترجمه» موافقت کرد و در سال ۱۳۸۷، مرکز رسماً در ساختمان دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی دانشگاه علامه طباطبائی افتتاح شد. بهدنبال توسعۀ فعالیتها و ظرفیتهای علمی، در سال ۱۳۹۱ ارتقای مرکز به «پژوهشکدۀ مطالعات ترجمه» در شورای گسترش آموزش عالی مطرح و با این امر، موافقت شد.
ریاست پژوهشکده، از زمان افتتاح در سال ۱۳۸۷ تا سال ۱۳۹۴، بر عهدۀ دکتر حسین ملانظر بود. پس از آن، از سال ۱۳۹۴ تا سال ۱۳۹۶ (زندهیاد) دکتر کورش صفوی و از سال ۱۳۹۶ تا سال ۱۳۹۹، دکتر معصومه استاجی ریاست این مرکز را بر عهده داشتند. در ادامه، از آبانماه ۱۳۹۹ تا سال ۱۴۰۴ دکتر فاطمه پرهام، عهدهدار این مسئولیت بودند و اکنون مدیریت پژوهشکده بر عهدۀ دکتر ثمر احتشامی است و در مسیر تحقق اهداف علمی و راهبردی خود گام برمیدارد.
ساختار سازمانی و دپارتمانهای تخصصی
پژوهشکده مطالعات ترجمه بهعنوان یکی از واحدهای پژوهشی مهم در ذیل معاونت پژوهشی دانشگاه علامه طباطبائی فعالیت میکند. این پژوهشکده براساس اساسنامه مصوّب خود، دارای چهار گروه پژوهشی اصلی و تخصصی به شرح زیر است:
- ■ گروه مطالعات و آموزش ترجمه: تمرکز بر رویکردهای نوین آموزشی در حوزه ترجمه.
- ■ گروه فناوری، رسانه و ترجمه: مطالعه در زمینه ابزارهای ترجمهیار رایانهای (CAT Tools)، بومیسازی و ابعاد چندرسانهای ترجمه.
- ■ گروه مطالعات زبان، فرهنگ و ترجمه: بررسی پیوندهای میانرشتهای زبانشناسی فرهنگی، جامعهشناسی ترجمه و تبادلات فرهنگی.
- ■ واحد خدمات ترجمه و ویراستاری تخصصی: ارائه خدمات باکیفیت دانشگاهی در حوزه ترجمه و ویرایش متون علمی و تخصصی.
اعضای هیئت علمی پژوهشکده شامل استادان متخصص در حوزۀ ترجمه و مطالعات ترجمه در زبانهای انگلیسی، اسپانیایی، فرانسه، آلمانی، روسی، چینی، عربی و ترکی از دانشگاه علامه طباطبائی و سایر دانشگاههای تراز اول کشور هستند. در حال حاضر، این مجموعه با همکاری ۳۰ عضو هیئت علمی توانمند و ۳ مدیر گروه باسابقه اداره میشود و هر گروه تخصصی، با مشارکت حداقل ۵ عضو هیئت علمی به فعالیت میپردازد. مدیران گروهها به همراه رئیس پژوهشکده، اعضای شورای پژوهشی را تشکیل میدهند.
اهداف کلان و وظایف پژوهشی
فعالیتهای پژوهشکده در چارچوب دستورالعمل تأسیس، ادغام و انحلال واحدهای پژوهشی دانشگاه (مصوب ۱۳۹۸/۱۱/۰۴ هیأت امنا) و شیوهنامۀ مدیریت واحدهای پژوهشی دانشگاه تعریف شده و مأموریتهای زیر را دنبال میکند:
| ۱ | طراحی و اجرای طرحهای پژوهشی کاربردی (دروندانشکدهای، دانشگاهی و بروندانشگاهی) در کنار کلانپروژههای ملی و طرحهای مشترک بینالمللی جهت حل چالشهای حوزه ترجمه در کشور. |
| ۲ | برگزاری همایشها، کنفرانسها و سمپوزیومهای علمی مستقل و مشترک در سطوح ملی و بینالمللی با تمرکز بر دستاوردهای نوین مطالعات ترجمه. |
| ۳ | برگزاری نشستهای تخصصی نقد و بررسی چالشهای ترجمه در کشور و ساماندهی کرسیهای علمی، ترویجی و نظریهپردازی. |
| ۴ | انتشار نشریات تخصصی در حوزۀ مطالعات ترجمه و تألیف کتابهای مرجع علمی در عرصههای داخلی و بینالمللی. |
| ۵ | تألیف و ترجمۀ کتب علمی ارزشمند و تدوین فصول تخصصی در همکاری با ناشران معتبر داخلی و بینالمللی. |
| ۶ | برگزاری کارگاههای تخصصی کوتاهمدت، دورههای دانشافزایی و تسهیل فرصتهای مطالعاتی داخلی و خارجی برای پژوهشگران. |
| ۷ | برقراری ارتباطات بینالمللی از طریق انعقاد تفاهمنامههای همکاری مشترک با دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی پیشرو در جهان. |
| ۸ | راهاندازی و برگزاری جشنوارهها و اعطای جوایز علمی معتبر در سطح ملی و بینالمللی برای تقدیر از آثار برتر حوزه ترجمه و مطالعات ترجمه. |
| 9 | برگزاری کرسیهای نظریهپردازی و کرسیهای ترویجی. |